Czas czytania: 6 min

W nawiązaniu do licznych pytań czytelników, zaktualizowano i uzupełniono listę zalecanych leków – zabieg jonoforezy. Jako odpowiedź na artykuł: Jonoforeza stosowane leki i ich działanie.

Zabieg jonoforezy polega na wprowadzeniu za pomocą prądu, przez nieuszkodzoną skórę, jonów leków ulegających dysocjacji elektrolitycznej w wodzie. Do tego typu zabiegu, stosuje się prąd galwaniczny, przebieg impulsowy jednokierunkowy niskiej lub średniej częstotliwości, generowany przez sprzęt rehabilitacyjny przeznaczony do fizykoterapii.

Zabieg jonoforezy na staw kolanowy
Zabieg jonoforezy na staw kolanowy

Zestawienie leków zalecanych – zabieg jonoforezy

Tabela zawiera nazwę leku, polaryzację elektrody czynnej oraz wskazania/działanie substancji czynnej.

 Lp Nazwa leku/preparatu  Biegun wprow./znak jonu Działanie
 1 Acetylocholina  Anoda (+)  Zwiększenie ukrwienia (miejscowo lub odruchowo) – choroba niedokrwienna kończyn dolnych, zespół Reynaud, zespół wibracyjny, zespół algo dystroficzny, odmrożenia, mialgie.
 2 Alphachymotrypsine Choay  Anoda (+) Działanie przeciwzapalne, proteolityczne, przyspiesza wchłanianie obrzęków – pooperacyjne i po złamaniu obrzęki i krwiaki, zwichnięcia, zapalenie stawów, skórne wrzody, blizny cheloidowe.
 3 Biostymina Anoda (+) Parodontoza, postępujące wady wzroku, nieżyt błon śluzowych nosa, profilaktyka starzenia, działanie wzmacniające, pobudzające przemianę materii.
4 Borowina  Katoda (-) Choroba Reynoda, zwyrodnienia stawów, nieżyt krtani, czyraki, zwiotczała skóra, stany zapalne pochwy.
5  Chlorek lub węglan litu  Anoda (+) Jon litu wypiera jon sodu z nierozpuszczonych cząsteczek moczanu sodu, tworząc rozpuszczalny we krwi moczan litu- usuwanie guzków dnawych.
6  Chlorek sodu  Katoda (-) Działanie zmiękczające – blizny, zrosty.
7  Chlorek wapnia Anoda (+) Przyspieszanie regeneracji tkanki nerwowej, działanie odczulające, przeciwkrwotocze, resorpcyjne – nerwoból, nerwice naczyniowe, trądzik różowaty, odmrożenia.
8 Chlorowodorek efedryny  Anoda (+) Działanie zwężające naczynia krwionośne.
9  Contratubex (heparyna)  Anoda (+) Stymulacja gojenia się ran i przeciwdziałanie nie fizjoloicznemu tworzeniu się blizny.
10 Diklofenac (Voltaren, Olfen) Katoda (-) Działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i innych seronegatywnych spondyloartropatiach, w ataku dny stawowej, w chorobie zwyrodnieniowej stawów obwodowych i kręgosłupa, zmianach urazowych, przeciążeniowych i zapalnych tkanek okołostawowych: ścięgien, więzadeł, mięśni, torebek stawowych, kaletek maziowych i pochewek ścięgnistych, w nerwobólach, zespołach korzeniowych.
11 Epinefryna Anoda (+) Zwężenie naczyń krwionośnych, skurcz mięśni gładkich – stany zapalne gałki ocznej, wspólnie z lidokainą lub prokainą w leczeniu dolegliwości bólowych.
12 Escin (Reparil) Katoda (-) Dzianie przeciwzapalne, zmniejszanie wysięków.
13 Etofenamat (traumon, reumon) Anoda (+) Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Etofenamat przeciwdziała syntezie prostaglandyn, substancji odgrywających znaczącą rolę w rozwoju stanu zapalnego – stłuczenia, skręcenia, naciągnięcia mięśni, ścięgien i stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa i obwodowych, reumatyzm pozastawowy: bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej, zmiany chorobowe w obrębie tkanek miękkich okołostawowych.
14 Exhirud (heparyna) Katoda (-) Działanie przeciwzakrzepowe, hamuje procesy zapalne, zwiększa przepływ limfy, znosi skurcze mięśni – pourazowe siniaki, powierzchowne zapalenie żył.
15 Fenylobutazon Katoda (-) Działanie przeciwzapalne, słabsze przeciwbólowe.
16 Gentamecyna Anoda (+) Bakteriostatycznie wobec bakterii tlenowych.
17 Hialuronidaza Anoda (+) Działanie rozluźniające, uwadnianie i zmiękczanie tkanki łącznej, ułatwianie wchłaniania obrzęków – skręcenia stawów, sklerodermia, blizny, bliznowe, sinica kończyn, owrzodzenia troficzne.
18 Histamina Anoda (+) Intensywne rozszerzenie naczyń krwionośnych, głównie tętniczych oraz otwieranie naczyń włosowatych – obwodowe zmiany naczyniowe, owrzodzenia troficzne podudzi, zapalenia okołostawowe, reumatoidalne zapalenie stawów.
19 Hydrokortyzon Katoda (-) Działanie przeciwzapalne – stany zapalne skóry, tkanek miękkich, zespół Sudecka, zapalenie torebki stawowej, nerwoból nerwu trójdzielnego, porażenie nerwu twarzowego.
20 Indometacyna (nlpz) Katoda (-) Działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i innych seronegatywnych spondyloartropatiach, w ataku dny stawowej, w chorobie zwyrodnieniowej stawów obwodowych i kręgosłupa, zmianach urazowych, przeciążeniowych i zapalnych tkanek okołostawowych: ścięgien, więzadeł, mięśni, torebek stawowych, kaletek maziowych i pochewek ścięgnistych, w nerwobólach, zespołach korzeniowych.
21 Jad pszczeli (forapin) Anoda (+) Działanie przeciwbólowe, przekrwienne, przyspieszanie przemiany materii.
22 Jodek potasu Katoda (-) Zmiękczanie tkanki łącznej – blizny, bliznowce, zrosty i zgrubienia, bielmo pourazowe w oku.
23 Ketoprofen (Ketonal, Fastum) Katoda (-) Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne – bóle okolicy lędźwiowej, reumatyczne, bóle mięśni, skręcenia, obrzęki oraz pourazowe bóle mięśniowo-szkieletowe, ból w zapaleniu stawów o nasileniu łagodnym do umiarkowanego.
24 Koffeina Katoda (-) Celluit, obrzęki, stymulacja krążenia miejscowego, działanie przeciwobrzękowe.
25 Kwas askorbinowy (wit.C) Katoda (-) Uszczelnia ścianki naczyń krwionośnych, działanie przeciwzapalne, wzmaga działanie ciał uodparniających – nerwice naczyniowe, trądzik różowaty, trądzik pospolity, odmrożenia, zwiotczenie skóry, przebarwienia skóry.
26 Kwas nikotynowy Katoda (-) Działanie rozszerzające na naczynia krwionośne, stany skurczowe naczyń krwionośnych, schorzenia skórne (liszaje, liszajce, wypryski, trądzik, łuszczyca, rumień, łojotok, toczeń, odmrożenia, oparzenia, rumień słoneczny).
27 Kwas octowy Katoda (-) Rozpuszczanie złogów wapnia – ostrogi, narośla kostne, zapalenie okołostawowe, kostniejące zapalenie mięśni.
28 Lidokaina Anoda (+) Działanie znieczulające – nerwobóle, rwa kulszowa, bóle głowy, zaburzenia wymowy (transcerebralnie), dychawica oskrzelowa.
29 Mobilat Katoda (-) Działanie przeciwzapalne, przeciwywsiękowe, przeciwzakrzepowe, przyspiesza regenerację tkanek – urazowe zmiany stawowe i krwiaki, stany przeciążeniowe mięśni i ścięgien oraz bóle mięśni i stawów.
30 Naproksen Katoda (-) Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne w bólach mięśniowych i bólach stawów, urazach i zwichnięciach.
31 Neomecyna Anoda (+) Działanie bakteriostatyczne –bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich.
32 Novokaina Anoda (+) Działanie hamujące na unerwienie sympatyczne, powoduje efekt przeciwbólowy, poprawę przepływu tętniczego i mikrokrążenia – zapalenie nerwu trójdzielnego i nerwów obwodowych, zespoły krążkowo-korzeniowe i algo dystroficzne.
33  Penicylina Katoda (-) Działanie bakteriostatyczne – bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich, nacieki zapalne, sklerodermia, czyraki. Konieczna próba na uczulenie.
34  Prednizolon (Metylo-Prednizolon, Depo-Medrol) Anoda (+) Podobnie jak hydrokortyzon.
35 Prokaina Anoda (+) Rozszerzanie naczyń włosowatych, zmniejszanie napięcia ścian naczyń tętniczych, działanie odżywcze i przeciwbólowo- nerwobóle, przeczulica, zapalenie korzonków i splotów nerwowych, porażenie nerwu twarzowego, bóle po półpaścu, skóra starcza.
36  Salicylan sodu Katoda (-) Działanie bakteriobójcze, zwiększa przepuszczalność naczyń włosowatych, zmniejsza odczyny zapalne i objawy bólowe – gościec, trądzik pospolity, odmrożenia, stany zapalne stawów, bóle mięśni. Przeciwwskazanie: choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy.
37  Siarczan cynku Anoda (+) Przyżeganie tkanek – trudno gojące się rany, drożdżyce paznokci.
38 Siarczan magnezu Anoda (+) Działanie przeciwskurczowe, przeciwbólowe, rozszerzające naczynia – zapalenie kostnostawowe, zapalenie mięśni i nerwów, kurcze łydek.
39  Siarczan miedzi Anoda (+) Działanie ściągające i odkażające – grzybice dłoni i stóp.
40 Siarka (wody mineralne, żele) Katoda (-) Rozszerzanie naczyń krwionośnych – regeneracja naskórka, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby zwyrodnieniowe, łuszczyca, trądzik, choroba niedokrwienna kończyn.
41  Streptomecyna  Anoda (+) Działanie bakteriostatyczne – bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich, choroby gałki ocznej, zapalenia węzłów chłonnych, gruźlica kostno-stawowa, promienica twarzowo szyjna.
42  Tolazolina (priscol) Anoda (+) Rozszerzenie naczyń krwionośnych – zaburzenia w ukrwieniu nerwu wzrokowego i siatkówki, zaburzenia ukrwienia obwodowego.
43  Witamina B1 Anoda (+) W zanikach nerwu wzrokowego, z zaburzeniach neurotroficznych w obrębie plamki żółtej, po zatorach w tętnicy siatkówki, niedosłuch po leczeniu streptomycyn, w nerwobólach, dyskopatii.
44 Wodorowęglan sodowy (soda oczyszczona) Anoda (+)  Działanie rozmiękczające, przeciwzapalne, bakteriobójcze- łojotok , trądzik pospolity.