Czas czytania: 6 min

W nawiązaniu do licznych pytań czytelników, zaktualizowano i uzupełniono listę zalecanych leków do jonoforezy.

Zabieg ten polega na wprowadzeniu za pomocą prądu, przez nieuszkodzoną skórę, jonów leków ulegających dysocjacji elektrolitycznej w wodzie. Do tego typu zabiegu, stosuje się prąd galwaniczny, przebieg impulsowy jednokierunkowy niskiej lub średniej częstotliwości, generowany przez sprzęt rehabilitacyjny przeznaczony do fizykoterapii.

Zestawienie leków zalecanych do jonoforezy oraz polaryzację elektrody przedstawiono w tabeli, podając nazwę leku, polaryzację elektrody czynnej oraz wskazania/działanie.

 Lp Nazwa leku/preparatu  Biegun wprow./znak jonu Działanie
 1 Acetylocholina  Anoda (+)  Zwiększenie ukrwienia (miejscowo lub odruchowo) – choroba niedokrwienna kończyn dolnych, zespół Reynaud, zespół wibracyjny, zespół algo dystroficzny, odmrożenia, mialgie.
 2 Alphachymotrypsine Choay  Anoda (+) Działanie przeciwzapalne, proteolityczne, przyspiesza wchłanianie obrzęków – pooperacyjne i po złamaniu obrzęki i krwiaki, zwichnięcia, zapalenie stawów, skórne wrzody, blizny cheloidowe.
 3 Biostymina Anoda (+) Parodontoza, postępujące wady wzroku, nieżyt błon śluzowych nosa, profilaktyka starzenia, działanie wzmacniające, pobudzające przemianę materii.
4 Borowina  Katoda (-) Choroba Reynoda, zwyrodnienia stawów, nieżyt krtani, czyraki, zwiotczała skóra, stany zapalne pochwy.
5  Chlorek lub węglan litu  Anoda (+) Jon litu wypiera jon sodu z nierozpuszczonych cząsteczek moczanu sodu, tworząc rozpuszczalny we krwi moczan litu- usuwanie guzków dnawych.
6  Chlorek sodu  Katoda (-) Działanie zmiękczające – blizny, zrosty.
7  Chlorek wapnia Anoda (+) Przyspieszanie regeneracji tkanki nerwowej, działanie odczulające, przeciwkrwotocze, resorpcyjne – nerwoból, nerwice naczyniowe, trądzik różowaty, odmrożenia.
8 Chlorowodorek efedryny  Anoda (+) Działanie zwężające naczynia krwionośne.
9  Contratubex (heparyna)  Anoda (+) Stymulacja gojenia się ran i przeciwdziałanie nie fizjoloicznemu tworzeniu się blizny.
10 Diklofenac (Voltaren, Olfen) Katoda (-) Działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i innych seronegatywnych spondyloartropatiach, w ataku dny stawowej, w chorobie zwyrodnieniowej stawów obwodowych i kręgosłupa, zmianach urazowych, przeciążeniowych i zapalnych tkanek okołostawowych: ścięgien, więzadeł, mięśni, torebek stawowych, kaletek maziowych i pochewek ścięgnistych, w nerwobólach, zespołach korzeniowych.
11 Epinefryna Anoda (+) Zwężenie naczyń krwionośnych, skurcz mięśni gładkich – stany zapalne gałki ocznej, wspólnie z lidokainą lub prokainą w leczeniu dolegliwości bólowych.
12 Escin (Reparil) Katoda (-) Dzianie przeciwzapalne, zmniejszanie wysięków.
13 Etofenamat (traumon, reumon) Anoda (+) Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Etofenamat przeciwdziała syntezie prostaglandyn, substancji odgrywających znaczącą rolę w rozwoju stanu zapalnego – stłuczenia, skręcenia, naciągnięcia mięśni, ścięgien i stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa i obwodowych, reumatyzm pozastawowy: bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej, zmiany chorobowe w obrębie tkanek miękkich okołostawowych.
14 Exhirud (heparyna) Katoda (-) Działanie przeciwzakrzepowe, hamuje procesy zapalne, zwiększa przepływ limfy, znosi skurcze mięśni – pourazowe siniaki, powierzchowne zapalenie żył.
15 Fenylobutazon Katoda (-) Działanie przeciwzapalne, słabsze przeciwbólowe.
16 Gentamecyna Anoda (+) Bakteriostatycznie wobec bakterii tlenowych.
17 Hialuronidaza Anoda (+) Działanie rozluźniające, uwadnianie i zmiękczanie tkanki łącznej, ułatwianie wchłaniania obrzęków – skręcenia stawów, sklerodermia, blizny, bliznowe, sinica kończyn, owrzodzenia troficzne.
18 Histamina Anoda (+) Intensywne rozszerzenie naczyń krwionośnych, głównie tętniczych oraz otwieranie naczyń włosowatych – obwodowe zmiany naczyniowe, owrzodzenia troficzne podudzi, zapalenia okołostawowe, reumatoidalne zapalenie stawów.
19 Hydrokortyzon Katoda (-) Działanie przeciwzapalne – stany zapalne skóry, tkanek miękkich, zespół Sudecka, zapalenie torebki stawowej, nerwoból nerwu trójdzielnego, porażenie nerwu twarzowego.
20 Indometacyna (nlpz) Katoda (-) Działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i innych seronegatywnych spondyloartropatiach, w ataku dny stawowej, w chorobie zwyrodnieniowej stawów obwodowych i kręgosłupa, zmianach urazowych, przeciążeniowych i zapalnych tkanek okołostawowych: ścięgien, więzadeł, mięśni, torebek stawowych, kaletek maziowych i pochewek ścięgnistych, w nerwobólach, zespołach korzeniowych.
21 Jad pszczeli (forapin) Anoda (+) Działanie przeciwbólowe, przekrwienne, przyspieszanie przemiany materii.
22 Jodek potasu Katoda (-) Zmiękczanie tkanki łącznej – blizny, bliznowce, zrosty i zgrubienia, bielmo pourazowe w oku.
23 Ketoprofen (Ketonal, Fastum) Katoda (-) Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne – bóle okolicy lędźwiowej, reumatyczne, bóle mięśni, skręcenia, obrzęki oraz pourazowe bóle mięśniowo-szkieletowe, ból w zapaleniu stawów o nasileniu łagodnym do umiarkowanego.
24 Koffeina Katoda (-) Celluit, obrzęki, stymulacja krążenia miejscowego, działanie przeciwobrzękowe.
25 Kwas askorbinowy (wit.C) Katoda (-) Uszczelnia ścianki naczyń krwionośnych, działanie przeciwzapalne, wzmaga działanie ciał uodparniających – nerwice naczyniowe, trądzik różowaty, trądzik pospolity, odmrożenia, zwiotczenie skóry, przebarwienia skóry.
26 Kwas nikotynowy Katoda (-) Działanie rozszerzające na naczynia krwionośne, stany skurczowe naczyń krwionośnych, schorzenia skórne (liszaje, liszajce, wypryski, trądzik, łuszczyca, rumień, łojotok, toczeń, odmrożenia, oparzenia, rumień słoneczny).
27 Kwas octowy Katoda (-) Rozpuszczanie złogów wapnia – ostrogi, narośla kostne, zapalenie okołostawowe, kostniejące zapalenie mięśni.
28 Lidokaina Anoda (+) Działanie znieczulające – nerwobóle, rwa kulszowa, bóle głowy, zaburzenia wymowy (transcerebralnie), dychawica oskrzelowa.
29 Mobilat Katoda (-) Działanie przeciwzapalne, przeciwywsiękowe, przeciwzakrzepowe, przyspiesza regenerację tkanek – urazowe zmiany stawowe i krwiaki, stany przeciążeniowe mięśni i ścięgien oraz bóle mięśni i stawów.
30 Naproksen Katoda (-) Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne w bólach mięśniowych i bólach stawów, urazach i zwichnięciach.
31 Neomecyna Anoda (+) Działanie bakteriostatyczne –bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich.
32 Novokaina Anoda (+) Działanie hamujące na unerwienie sympatyczne, powoduje efekt przeciwbólowy, poprawę przepływu tętniczego i mikrokrążenia – zapalenie nerwu trójdzielnego i nerwów obwodowych, zespoły krążkowo-korzeniowe i algo dystroficzne.
33  Penicylina Katoda (-) Działanie bakteriostatyczne – bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich, nacieki zapalne, sklerodermia, czyraki. Konieczna próba na uczulenie.
34  Prednizolon (Metylo-Prednizolon, Depo-Medrol) Anoda (+) Podobnie jak hydrokortyzon.
35 Prokaina Anoda (+) Rozszerzanie naczyń włosowatych, zmniejszanie napięcia ścian naczyń tętniczych, działanie odżywcze i przeciwbólowo- nerwobóle, przeczulica, zapalenie korzonków i splotów nerwowych, porażenie nerwu twarzowego, bóle po półpaścu, skóra starcza.
36  Salicylan sodu Katoda (-) Działanie bakteriobójcze, zwiększa przepuszczalność naczyń włosowatych, zmniejsza odczyny zapalne i objawy bólowe – gościec, trądzik pospolity, odmrożenia, stany zapalne stawów, bóle mięśni. Przeciwwskazanie: choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy.
37  Siarczan cynku Anoda (+) Przyżeganie tkanek – trudno gojące się rany, drożdżyce paznokci.
38 Siarczan magnezu Anoda (+) Działanie przeciwskurczowe, przeciwbólowe, rozszerzające naczynia – zapalenie kostnostawowe, zapalenie mięśni i nerwów, kurcze łydek.
39  Siarczan miedzi Anoda (+) Działanie ściągające i odkażające – grzybice dłoni i stóp.
40 Siarka (wody mineralne, żele) Katoda (-) Rozszerzanie naczyń krwionośnych – regeneracja naskórka, reumatoidalne zapalenie stawów, choroby zwyrodnieniowe, łuszczyca, trądzik, choroba niedokrwienna kończyn.
41  Streptomecyna  Anoda (+) Działanie bakteriostatyczne – bakteryjne stany zapalne skóry i tkanek miękkich, choroby gałki ocznej, zapalenia węzłów chłonnych, gruźlica kostno-stawowa, promienica twarzowo szyjna.
42  Tolazolina (priscol) Anoda (+) Rozszerzenie naczyń krwionośnych – zaburzenia w ukrwieniu nerwu wzrokowego i siatkówki, zaburzenia ukrwienia obwodowego.
43  Witamina B1 Anoda (+) W zanikach nerwu wzrokowego, z zaburzeniach neurotroficznych w obrębie plamki żółtej, po zatorach w tętnicy siatkówki, niedosłuch po leczeniu streptomycyn, w nerwobólach, dyskopatii.
44 Wodorowęglan sodowy (soda oczyszczona) Anoda (+)  Działanie rozmiękczające, przeciwzapalne, bakteriobójcze- łojotok , trądzik pospolity.