Czas czytania: 3 min

LIPUS (Low intensity pulsed ultrasound) ultradźwięki o niskiej intensywności

Wstęp

Ultradźwięki są to fale sprężyste o częstotliwościach większych od słyszalnych obejmujące szeroki zakres częstotliwości. W terapii fizykalnej stosuje się głównie częstotliwości od 0.8 do 3,5 MHz. Natężenie ultradźwięków w fizjoterapii (czasowy szczyt wartości) kształtuje się w zakresie od 0.1 do 2 W/cm2 (w Stanach Zjednoczonych), a do 3 W/cm2 (w Europie).

Działanie biologiczne – ultradźwięki o niskiej intensywności

W fizykoterapii stosowana jest podłużna fala ultradźwiękowa. Fala niesie ze sobą energię, która po absorpcji przez tkankę zamienia się w ciepło. Wywołuje także pozatermiczne skutki w postaci kawitacji, mechanizmów naprężeniowych, przepływów mikrostrumieniowych. Największa ilość energii ultradźwiękowej absorbowana jest w tkankach człowieka o dużej zawartości białek, takich jak ścięgna czy chrząstka stawowa.
Działanie biologiczne ultradźwięków jest wypadkową działania cieplnego, mechanicznego i fizykochemicznego.

Ultradźwięki w fizykoterapii (LIPUS)

Terapia LIPUS
Terapia LIPUS

Coraz większe zainteresowanie wzbudza zastosowanie w terapii ultradźwięków o niskiej intensywności (ang. low-intensity pulsed ultrasound – LIPUS). Ultradźwięki o niskiej intensywności emitowane są w formie pulsacyjnej o średniej mocy [SATA] do 0,1W/cm2 (100mW/cm2), niskiej częstotliwości najczęściej 1,5MHz, krótkich cyklach pracy 20%, częstotliwości powtarzania impulsów około 1kHz. Głowica ultradźwiękowa pozostaje podczas zabiegu w miejscu tzw. metoda stacjonarna. Te parametry (ultradźwięki o niskiej intensywności) znacznie różnią się od tych stosowanych w przypadku interwencji cieplnych. Te opierają się na natężeniach akustycznych, które są 1-4 razy większe niż LIPUS.
Ultradźwięki o niskiej intensywności nie powodują efektów termicznych i niszczących, przyspieszają gojenie się otwartych ran, a także ścięgien, nerwów oraz kości. Wspomagają gojenie się ostrych i podostrych stanów zapalnych.

Urządzenie do ultradźwięków PhysioGo 200A
Urządzenie do ultradźwięków PhysioGo 200A

Ultradźwięki o niskiej intensywności w złamaniach.

Ostatnie badania wykazały, że ultradźwięki o niskiej intensywności mają pozytywny wpływ na odzyskiwanie tkanki łącznej w ogóle i w szczególności na tkance kostnej.

Złamanie kości - ultradźwięki o niskiej intensywności
Poglądowy obraz złamania kości

Doświadczenia laboratoryjne oraz badania na zwierzętach wykazały, że mają wyraźny wpływ stymulujący na wzrost kości. Wykazano, że LIPUS przyspiesza gojenie złamań kości korowych i gąbczastych, a także opóźnionego zrostu kości.

 

Faza zrostu kości obraz poglądowy - ultradźwięki o niskiej intensywności
Faza zrostu kości – obraz poglądowy

Wyniki badań sugerują stymulujący wpływ LIPUS na: osteoblasty, dorosłe komórki mezynchymalne oraz chondrocyty. Lokalizacja złamania i rozchodzenie się fali ultradźwiękowej sprawiają, że skutki wpływu stymulacji pulsacyjnymi ultradźwiękami o małym natężeniu są różne i uzależnione są od głębokości złamania. Powierzchowne efekty stymulacji kości przez LIPUS przyczyniają się do tworzenia nowej kostniny. Natomiast głębokie do polepszenia mineralizacji nowo powstałej tkanki kostnej.

Faza pełnego zrostu kości - ultradźwięki o niskiej intensywności
Faza pełnego zrostu kości – obraz poglądowy

Dane literaturowe przemawiają za pozytywnym wpływem stymulacji LIPUS na proces osteogenezy tkanki niezmienionej chorobowo.
LIPUS – ultradźwięki o niskiej intensywności są także coraz częściej stosowane w fizjoterapii. Najczęściej do leczenia uszkodzeń tkanek miękkich, stymulując zwiększoną perfuzję do miejsca urazu.